Is 2026 een slecht wespenjaar?

Hoeveel wespen heb jij gezien dit jaar? Grote kans dat je er geen of maar enkele hebt gezien. Veel mensen vinden het verontrustend dat ze zo weinig wespen zien, in onder andere België en het Verenigd Koninkrijk hebben diverse media al melding gemaakt van zorgwekkend lage aantallen wespen. In Nederland is het beeld niet anders, al zal niet iedereen dat zo ervaren. Met de nationale wespentelling hopen natuurorganisaties een beeld te krijgen van de stand en verdeling van de verschillende wespensoorten in Nederland.

De nationale wespentelling is een van de vele tellingen die ons land inmiddels kent, en mag op steeds grotere belangstelling rekenen. Wespen hebben een slecht imago, maar dat beeld is sinds enkele jaren aan het kantelen. Media besteden regelmatig aandacht aan de rol van wespen on het ecosysteem, en aan natuur- en diervriendelijke oplossingen bij wespennesten. Ook de wespentelling, die sinds 2022 wordt georganiseerd, draagt bij aan een ander beeld van wespen.

Niet alleen lastige wespen
Mensen denken bij wespen vooral aan overlast op het terras, terwijl er maar twee wespensoorten zijn die in de zomer van onze zoetigheid komen snoepen. “Naast deze twee limonadewespen - de gewone wesp en de Duitse wesp - komen er nog veertien andere sociale wespensoorten voor in Nederland” legt woordvoerder Nathan Veenstra van de Wespenstichting uit. “Niemand hoeft alle zestien soorten sociale wespen uit het hoofd te leren voor de wespentelling hoor, er is een telformulier dat je kunt downloaden. Daarop staan de soorten die je kunt tellen, waar trouwens ook solitaire wespen bij zitten.”

Sociale wespen zijn de wespen die nesten bouwen en in kolonies samenleven, daarvan komen er nu dus zestien soorten voor in Nederland. Hoewel het een exoot is, valt ook de geelpoothoornaar onder die zestien, omdat deze inmiddels als gevestigd wordt gezien in Europa. “Wij zijn ook niet blij met de komst van deze exoot”, zegt Veenstra. “Er is een hoop om deze soort doen, en dat heeft zowel direct als indirect effect op onze inheemse wespensoorten. Zo worden er regelmatig inheemse wespen voor de geelpoothoornaar aangezien, en straalt de negatieve berichtgeving over de soort al dan niet ongemerkt ook af op andere wespensoorten.”

Is 2026 een slecht wespenjaar?
Dit jaar is een beeld ontstaan van een slecht wespenjaar, net als twee jaar geleden. Er zijn dan ook overeenkomsten met 2024, zegt voorzitter van de Wespenstichting Sjoert Fleurke: “Zowel dit jaar als in 2024 hebben we een vrijwel aaneengesloten regenperiode van enkele weken gehad, en een aantal enorm warme dagen. Veel regen in de beginperiode van wespennesten pakt meestal slecht uit.” Ook de warmte is ongunstig voor wespen, volgens Fleurke. “De droogte betekent minder nectar, maar ook minder andere insecten die als prooien dienen voor de wespen. Daarnaast kunnen wespen niet goed tegen heel hoge temperaturen, en die temperaturen kunnen onder bepaalde omstandigheden nogal oplopen in een wespennest.”

Met de jaarlijkse telling hoopt de stichting uiteindelijk antwoord te geven op de inmiddels jaarlijks terugkerende vraag hoe het gaat met de wespen in Nederland. Daar is namelijk geen zinnig antwoord op te geven, omdat er geen betrouwbare cijfers zijn. Geeft die telling dan de cijfers die gewenst zijn? Fleurke: ”Het blijft burgerwetenschap, dus je kunt er niet makkelijk een conclusie uit trekken. De resultaten geven wel een beeld van de verdeling van de verschillende soorten over Nederland, en wat de verhouding is tussen de soorten qua algemeenheid. En niet onbelangrijk: het is een leerzame aangelegenheid, mensen leren dat er meer soorten wespen zijn dan ze misschien wel denken.”

Zo doe je mee met de nationale wespentelling
Wil je meedoen met de nationale wespentelling, kies dan een plek uit waar je 30 minuten lang bijhoudt welke wespen of op wespen lijkende insecten je ziet. Dat kan van zaterdag 15 tot en met zondag 23 augustus. En je kan één keer of meerdere keren tellen. De resultaten geef je door via tuintelling.nl/tellingen, waar je verdere informatie vindt en jouw telling kan invoeren. Op de website van de Wespenstichting vind je alles over de verschillende soorten wespen in Nederland.

Ga naar de website: wespenstichting.nl